En kies je eigenlijk wel als de vrije wil niet bestaat?

Photo by Valeriia Bugaiova on Unsplash

Volgens hoogleraar cognitieve neurowetenschap aan de Universiteit van Amsterdam Victor Lamme zijn we allemaal geconditioneerd door denkbeelden die ons gedrag sturen.

Dat heeft voordelen en nadelen. Zo verdienen reclamemakers er hun brood mee, maar wordt die donkere man steeds gediscrimineerd door mensen die naar hun tas grijpen zodra hij ergens binnenkomt. 

Niemand wil racistisch zijn, maar onbewust zijn we het allemaal. Wat bewijst dat? Dat we niet weten waarom we doen wat we doen – en dat onze wil er dus ook helemaal niet toe doet. 

Je eigen Mart Smeets

Stel: je krijgt de keuze uit twee mensen voor een spannende date. Jij kiest A maar je krijgt B. Dan zou je denken dat je protesteert, toch? Het tegendeel is waar. Sterker nog, je verzint de reden er achteraf gewoon bij.

Dat is wat Lamme onze eigen Mart Smeets noemt. Een storyteller die commentaar levert – wat net zo goed achterwege gelaten had kunnen worden omdat het niets verandert aan de feiten. 

In zijn boek De vrije wil bestaat niet – over wie er echt de baas is in het brein – noemt Lamme onze gedachten of bewustzijn ook wel “de kwebbeldoos”. Ze zijn belangrijk om ons leven zin te geven maar verder besturen ze weinig tot niets. 

Had Lennon toch een punt. 


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *